Yazar: Özge Taylan

Herkese merhaba, bugün vegan ve vejetaryen beslenme konusunda bir serinin ilk yazısını sizlerle paylaşıyor olacağım. Günümüzde Akdeniz tipi beslenme, gezegen diyeti veya planetaryen beslenme gibi farklı isimlerle hem insan hem de hayvan ve çevre sağlığı açısından önerilen beslenme modellerine bakıldığında temelde meyve, sebze, tam tahıl, kurubaklagil, yağlı tohum gibi bitkisel besinlere vurgu yapıldığını görmekteyiz. Bu sebeple bu konuda kanıta dayalı bilgileri sizlere sunmak ve farkındalık oluşturmak amacıyla böyle bir serinin hepimiz için güzel olacağını düşündüm. Bu yazıya geçmeden önce Plastik Krizi adlı bir önceki yazımı okuyabilirsiniz: https://www.indircaylak.com/2026/06/plastik-krizi/.html Bu yazıda vejetaryen beslenme türleri ile bu konudaki mitler ve gerçeklere dair konuya…

Plastikler, hafifliği ve esnekliği başta olmak üzere birçok avantajı sebebiyle dünya çapında yaygın bir şekilde ambalaj, besin kapları, tarım, sağlık, ulaşım gibi pek çok sektörde kullanılmaktalar. Ancak plastik ürünler, geri dönüştürülüp yeniden kullanılmak amacıyla tasarlanan ürünler değildir. Küresel Plastik Görünümü Raporu,dünya genelinde mevcut plastik atıkların sadece % 9’unun geri dönüştürülebildiğini belirtiyor. Yapılan tahminler bireylerin her yıl on binlerce plastiğe maruz kaldığını gösteriyor. Üretilen bu plastikler fiziksel, kimyasal, biyolojik bozunma süreçleriyle mikro ve nano plastiklere parçalanıyorlar. Mikro-nanoplastikler toprak, hava, su gibi çevresel kaynaklar, besinler ve kişisel kullanım amaçlı ürünlerde bulunuyorlar. Plastiklere günlük hayatımızda hangi kaynaklardan maruz kaldığımıza daha yakından bakalım: Plastik…

Bu haftaki yazımızda sizlerle bazı beslenme uygulamalarının zayıflama ile ilişkisi üzerine konuşacağız. Bu ilişki kapsamında sözünü edeceklerimiz, kronik hastalığı olmayan sağlıklı bireyler için geçerli olacaktır. Hastalık veya ilaç kullanımı gibi durumlarda, herhangi bir yerde karşılaştığınız genel beslenme önerilerini uygulamadan önce doktor veya ilgili sağlık personeline danışmanız sizler için iyi olacaktır.Bu yazımıza geçmeden önce bir önceki yazımızı okumadıysanız göz atmanız için linkini bırakıyorum ve ardından size keyifli okumalar diliyorum.Link: https://www.indircaylak.com/2026/02/denge-farkindalik-surdurulebilirlik/.html Ekmeği Kesmek(Görseldeki gibi bıçakla değil!) Yediğimiz her besinin bir kalori değeri vardır. Bu kaloriler aslında vücudun hayatta kalması açısından gereklidir. Ancak günümüzde besine ulaşımın artması ve gereğinden fazla beslenme nedeniyle bireyler,…

Herkese merhaba, bildiğiniz üzere bugünkü yazımızda da beslenme mevzusunu konuşuyor olacağız. Bu yazımızda sağlıklı beslenmeye dair birkaç başlık yer alıyor: denge ve çeşitlilik, sağlıklı seçimler, yeme farkındalığı ve günlük sağlıklı alışkanlıklar. Her bir başlıkta kısa ve anlaşılır maddeler ile sizleri sıkmadan beslenmenizde yapabileceğiniz kolay değişikliklere değindim. Çünkü sağlıklı beslenme, kişiler tarafından bazen katı kurallar, yasaklı listeler ve “ya hep ya hiç” bakışıyla ilişkilendirilebiliyor. Ancak odaklanmanız gereken mükemmeli hedeflemek değil; denge, farkındalık ve sürdürülebilirlik. Odaklanmanız gereken  kendinizi bir başkasıyla kıyaslamak değil, kendi bedeninize kulak vererek ‘’siz’’e uygun yaşayabilmek. Denge: Bazen az, bazen çok;  bazen planlı, bazen plansız olur. Bir günümüz diğerine…

Bugünkü konumuz popüler diyetler! Ancak buna geçmeden önce bir önceki yazımızı hatırlatmakta fayda var. Sizler de ”Beyin ile Bağırsak Arasındaki Çift Yönlü İletişim ve Ruh Halimize Etkisi”ni merak ediyorsanız ”İkinci Beyin Bağırsak: Yoksa Birinci Mi Demeliyiz?” adlı 2 bölümden oluşan yazımıza aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz: Günümüzde en çok sansasyonel bilginin dolaştığı alanlardan biri hiç kuşkusuz beslenme. Ne yesek birilerine göre yanlış! Birinin “şifa” dediği, bir başkasına göre “zehir”. Bir uzmana göre “yulaf at yemidir, insan doğasına uygun değildir.” ancak bilimsel veriler yulafta bulunan β-glukanın kan kolesterol düzeyleri üzerinde olumlu etkiler gösterebildiğini ortaya koyuyor. Komşunuza göre ise, meyve “karaciğer yağlanması yapmaktadır.” ancak…

Birinci bölümde bağırsakların neden “ikinci beyin” olarak anıldığını ve bu ilişkinin sinir sistemi ve mikrobiyota üzerinden nasıl kurulduğunu detaylandırmıştık. Bağırsakların mikrobiyota aracılığıyla beyinle sürekli iletişim hâlinde olduğundan; vagus siniri, kısa zincirli yağ asitleri ve stres yanıtını yöneten HPA aksı gibi iletişim yollarından ve sindirim sistemi ile sinir sisteminin kesişimi olan enterik sinir sisteminden bahsetmiştik. Yani işin biyolojik altyapısından söz etmiştik. Bu ikinci bölümde ise konuyu biraz daha günlük hayata yaklaştırıyor ve şu sorulara cevap arıyoruz: Serotonin, ruh hali ve bağırsaklar arasında nasıl bir ilişki vardır ? Probiyotik ve prebiyotikler gerçekten söylendiği kadar etkili midir? Ve son olarak bağırsak bakterileriyle arayı…

Giriş: Nereden Çıktı Bu Konu? Bağırsak sağlığı, mikrobiyota ve “ikinci beyin” kavramı son yıllarda sıkça karşımıza çıkıyor. Peki bağırsaklarımız gerçekten ruh halimizi ve zihinsel durumumuzu etkileyebilir mi? Soruyu yanıtlamadan önce bazı temel bilgiler edinelim. Öncelikle, vücudumuzda yaşayan mikroorganizmaların tamamına mikrobiyota ve bağırsağımızda yaşayanlara ise bağırsak mikrobiyotası denildiğini söylemeliyiz. Genel olarak, sağlıklı yetişkinlerin vücudundaki bakteri popülasyonu ne kadar çeşitliyse sağlık için o kadar iyidir. Beslenme, bağırsak mikrobiyotasının bileşimini etkilediği için besin tüketiminin çeşitliliği bağırsak mikrobiyotası için önemlidir. Tıpkı farklı insanların farklı besinleri tercih etmesi gibi, farklı bakteri türlerinin de kendi ‘diyet’ tercihleri vardır. Sağlıklı bir mikrobiyotaya sahip olmak bağırsak sağlığından çok…

Sürdürülebilir Beslenme Nedir? FAO( The Food and Agriculture Organization) ve WHO( World Health Organization)’a göre sürdürülebilir beslenme, biyolojik çeşitliliği ve ekosistemleri korumayı, doğal kaynakların ve insan kaynaklarının verimli kullanımını, diyet kaynaklı bulaşıcı olmayan hastalık riskinin azaltılmasını amaçlar. Sürdürülebilir sağlıklı beslenme; bireylerin fiziksel, zihinsel ve sosyal iyilik halini destekleyen, beslenme açısından yeterli ve güvenli, kültürel olarak kabul edilebilir, erişilebilir ve karşılanabilir beslenme örüntülerini ifade eder. Bununla birlikte gezegen sağlığının korunmasına da katkı sağlar. Bu diyetler düşük çevresel etkiye sahiptir, günümüz ve gelecek kuşakları için gıda ve beslenme güvenliğini güçlendirir. Sürdürülebilir sağlıklı beslenme, sürdürülebilirliğin tüm boyutlarını bir arada ele almalıdır. Bu kapsamlı…

Yapay Zeka ve Beslenme: Neden Herkes Bu Konuyu Konuşuyor? Yapay zeka( AI) ve beslenme konusu son yıllarda giderek popülerleşmektedir. Bunun temel nedeni, yapay zeka teknolojilerindeki hızlı ilerlemelerin, toplumda herkesin fikir sahibi olduğu ve yoğun ilgi gören beslenme alanında büyük değişiklikler yaratma potansiyelidir. Teknolojideki bu ilerleme sayesinde, bireyler artık bilgiye hızlı ve kolay erişebilmektedir. Bu nedenle birçok kişi, internette sayfalar arasında dolaşmak yerine bir sohbet robotuna soru sorarak anında yanıt almayı tercih etmektedir. AI tabanlı uygulamalar, günün her saatinde beslenme ve sağlıklı yaşam hakkında bireylerin sorularını yanıtlayabilmektedir. Bu kesintisiz hizmet, yapay zekanın beslenme alanındaki kullanımını hem pratik hem de cazip hâle…

Günümüzde insanlık, obezite ve obeziteye bağlı hastalıklar ile mücadele etmektedir. Bu hastalıkların önlenmesinde yeterli ve dengeli beslenme kadar diğer yaşam tarzı faktörleri de oldukça etkilidir. Bu faktörlerin hiçbirini birbirinden bağımsız düşünmemek gerekir çünkü her biri bir diğerini etkilemektedir. Bazen birey, sorunu yalnızca tek bir yerde ararken, asıl neden bambaşka bir yerde olabilir. Bu yüzden sağlıklı yaşamı ele alırken konuyu bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirmek büyük önem taşır. Örneğin, kilo vermekte zorlanan bir kişi tahmin edileceği üzere öncelikle beslenmesini düzenlemeye odaklanabilir. Ancak sağlıklı bir beslenme planını sürdürmekte güçlük çekiyorsa, belki de gözden kaçan nokta yetersiz uyku, metabolik ve hormonal nedenler, stres,…